Lấy ý kiến các nhà khoa học về Dự thảo Chiến lược phát triển KH,CN&ĐMST giai đoạn 2021 - 2030

Sáng 8/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo trực tuyến góp ý Dự thảo Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2021 - 2030 (Chiến lược). Đồng chủ trì Hội thảo tại đầu cầu Hà Nội có TSKH Phan Xuân Dũng - Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam và PGS.TS Bùi Thế Duy - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ. Hội thảo có sự tham gia của các lãnh đạo và các nhà khoa học tại 62 Liên hiệp Hội các tỉnh/thành phố.

Quang cảnh Hội thảo.

Dự thảo chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo do Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KH&CN) là đơn vị chủ trì soạn thảo. Dự thảo đặt mục tiêu đến năm 2030, khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) được phát triển vững chắc, thực sự trở thành động lực tăng trưởng, góp phần quyết định đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, góp phần phát triển toàn diện văn hóa, xã hội, con người, bảo đảm quốc phòng - an ninh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững; nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam. KH,CN&ĐMST có tiềm lực và trình độ tiên tiến ở nhiều lĩnh vực quan trọng, thuộc nước dẫn đầu trong các nước có thu nhập trung bình cao; trình độ, năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp đạt mức trung bình của thế giới, một số lĩnh vực KH&CN tiếp cận được trình độ quốc tế.

Mục tiêu cụ thể là duy trì và nâng cao đóng góp của KHCN, ĐMST vào tăng trưởng kinh tế thể hiện qua đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế ở mức 45 - 50%. Gia tăng đóng góp của đổi mới công nghệ, nhân lực, quản trị, tổ chức ở doanh nghiệp, đóng góp của các hoạt động nghiên cứu và phát triển của các viện nghiên cứu và trường đại học hướng tới phục vụ ĐMST của doanh nghiệp.

Đến năm 2030, tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong các ngành chế biến, chế tạo đạt tối thiểu 45%, chỉ số ĐMST tạo toàn cầu (GII) không ngừng được cải thiện, thuộc nhóm 40 nước hàng đầu thế giới. Tỉ lệ tổng chi quốc gia cho nghiên cứu và phát triển đạt 1 - 2% GDP, trong đó đóng góp từ xã hội chi cho nghiên cứu phát triển chiếm từ 65 - 70%.

Đến năm 2030, số cán bộ nghiên cứu phát triển (quy đổi toàn thời gian) đạt 12 người/vạn dân. Hệ thống tổ chức KHCN được cơ cấu lại theo hướng tự chủ, liên kết, tiếp cận chuẩn mực quốc tế nhằm nâng cao năng lực, hiệu quả.

Phấn đấu có 60 tổ chức KHCN được xếp hàng khu vực và thế giới, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động ĐMST đạt 40% trong tổng số doanh nghiệp, tỷ trọng giao dịch công nghệ từ các viện nghiên cứu, trường đại học đạt trên 40% trong tổng giao dịch công nghệ có nguồn gốc trong nước.

Số lượng công bố quốc tế tăng khoảng hai lần so với năm 2020. Số lượng đơn đăng ký sáng chế và văn bằng bảo hộ sáng chế tăng trung bình 16 - 18%/năm, số lượng đơn đăng ký bảo hộ giống cây trồng tăng trung bình 12 - 14%/năm. Tỷ lệ sáng chế được khai thác thương mại đạt 8 -10% số sáng chế được cấp văn bằng bảo hộ.

Quá trình chuẩn bị dự thảo

Mở đầu Hội thào, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy nêu tóm tắt quá trình xây dựng Dự thảo Chiến lược. Trước đó, Bộ KH&CN đã chủ động, tích cực đề xuất các nội dung KH,CN&ĐMST vào Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 đã được thông qua tại Đại hội XIII của Đảng, đây là định hướng pháp lý quan trọng định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực, trong đó có ngành KH&CN, là cơ sở để xác định các quan điểm, mục tiêu, định hướng nhiệm vụ, giải pháp phát triển KH,CN&ĐMST giai đoạn 2021-2030.

Dự thảo được xây dựng dựa trên kinh nghiệm xây dựng Chiến lược phát triển KH&CN trước đây, Chiến lược phát triển của một số ngành, lĩnh vực và Chiến lược phát triển KH,CN&ĐMST của một số quốc gia. Tổ chức trao đổi, hợp tác nghiên cứu với Ngân hàng Thế giới, Tổ chức Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Australia ...nhằm bổ sung kinh nghiệm của các nước, các luận cứ khoa học và thực tiển. Phân tích xu hướng quốc tế, xu hướng phát triển trong nước... từ đó xác định những vấn đề đặt ra đối với phát triển KH,CN&ĐMST giai đoạn 10 năm tới; phân tích mô hình KH,CN&ĐMST phù hợp với Việt Nam; nhu cầu và khả năng đáp ứng nguồn lực phát triển KH,CN&ĐMST; phân tích mối quan hệ giữa phát triển KH,CN&ĐMST với phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Các vấn đề chính trong Chiến lược

Khẳng định vai trò KH,CN&ĐMST như một đột phát chiến lược, là lực lượng sản xuất trực tiếp, là động lực chính cho tăng trưởng kinh tế. Phát triển mạnh KH,CN&ĐMST để tạo bức phát về năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh để phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững; xây dựng các chính sách đặc thù, tháo gỡ các rào cản về kinh tế, tài chính đối với hoạt động KH,CN&ĐMST; Thúc đẩy xã hội hóa các nguồn đầu tư cho KH,CN&ĐMST, đặc biệt là từ doanh nghiệp; Bổ sung nội hàm về ĐMST, theo đó “ĐMST là quá trình chuyển ý tưởng, trí thức mới thành một kết quả cụ thể như sàn phầm, dịch vụ, quy trình....nhằm mang lại lợi ích gia tăng cho kinh tế - xã hội”. ĐMST là cầu nối đưa KH&CN vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm; Các viện nghiên cứu, trường đại học là bên cung công nghệ, là những chủ thể nghiên cứu mạnh, phát triển hài hòa giữa nghiên cứu và đào tạo, đào tạo để cung cấp nhân lực cho nghiên cứu, nghiên cứu vừa là nơi phát triển công nghệ vừa nơi hỗ trợ đào tạo. Thay đổi quan điểm về định hướng cơ chế tự chủ đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, đó là đơn vị nghiên cứu nào mạnh thì Nhà nước hỗ trợ nhiều, chỗ nào không hiệu quả thì giải thể.

Nghiên cứu, lựa chọn lĩnh vực KH,CN&ĐMST để ưu tiên phát triển dựa trên các tiêu chí: có thị trường, có doanh nghiệp quan tâm và sẵn sàng đầu tư, có nguồn lực và kinh nghiệm thực hiện.

Tại hội thảo, các nhà khoa học đã đưa nhiều ý kiến góp ý liên quan đến quan điểm, mục tiêu, nội hàm về đổi mới sáng tạo. Phần lớn đánh giá cao quá trình chuẩn bị, tài liệu. số liệu cũng như cách thức xây dựng Dự thảo Chiến lược, kế thừa các thành tựu của Chiến lược KH&CN giai đoạn trước đó, các nội dung trong Dự thảo bám sát chủ trương, định hướng, các văn bản chỉ đạo của Trung ương về phát triển KH,CN&ĐMST.

Một số nội dung chính cũng được đưa ra bàn thảo, xem xét. Nguồn lực chi cho KH,CN&ĐMST cần nghiên cứu tăng thêm so với dự thảo, nếu khả năng nguồn lực có hạn thì cần xém xét lại quy mô các nhiệm vụ đặt ra cũng như mục tiêu cần đạt được. Dự báo những rủi ro, những bất lợi có khả năng xảy ra tác động đến việc triền khai Chiến lược, đưa ra các kịch bản phù hợp. Xem quyết cấp độ pháp lý của Chiến lược, có thể là nghị quyết của Quốc hội nhằm thu hút đủ nguồn, nguồn vốn cho đầu tư phát triển KH,CN&ĐMST. Lĩnh vực KH,CN&ĐMST có liên quan đến một số văn bản khác đã ban hành, như: Chiến lược quốc gia về Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư đến năm 2030; Chiến lược quốc gia và nghiên cứu, ứng dụng và phát triển trí tuệ nhân tại (AI); Chương trình Chuyển đổi số quốc gia...cần xây dựng Chiến lược một cách đồng bộ với các văn bản vừa nêu. Chú ý giải pháp xây dựng và hoàn thiện văn bản có liên quan, trong đó có Luật KH&CN, các chính sách thúc đẩy phát triển phải đồng bộ, thiết thực, khả thi.

Ý kiến đóng góp của các nhà khoa học sẽ được tập hợp để gửi đến Ban soạn thảo Chiến lược. Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Bùi Thế Duy cho biết, Chiến lược đang ở trong giai đoạn 2 là xin ý kiến các bộ ngành, trường đại học, viện nghiên cứu… Trong tuần tới dự kiến sẽ tổ chức 1 - 2 buổi lấy ý kiến nữa của các nhà khoa học, doanh nghiệp. Dự kiến tháng 11, Bộ KHCN sẽ trình Chính phủ Chiến lược này.

LHHST (Tổng hợp)



Vusta

 Vifotec

Logo Hoi thi STKT - web

Logo Cuoc thi 2017-web

Logo-bao-ve-nguoi-tieu-dung

Hội Bảo vệ Quyền lợi Người Tiêu dùng tỉnh Sóc Trăng