Nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội

Trong xã hội, suy cho cùng mọi mục tiêu dù mục tiêu thiên niên kỷ hay mục tiêu trước mắt thì cái đích cuối cùng cũng là vì lợi ích của nhân dân, của quốc gia dân tộc. Mọi chủ trương, đường lối, chính sách đưa ra phải hợp lòng người, phải phục vụ cho sự phát triển chung của đất nước. Vậy nên, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, người phản biện quan trọng nhất chính là quần chúng nhân dân (tức mọi giai tầng xã hội). Song thực tế, xưa nay tham gia phản biện nhiều vẫn là kẻ sĩ (trí thức). Bởi với bản chất tốt đẹp vốn có của trí thức chân chính, là người có tri thức; là người ý thức cao trách nhiệm công dân, nên luôn mong muốn đóng góp sức lực, trí tuệ của mình vào nhiệm vụ chung của đất nước; không chịu ngồi yên để các giá trị tốt đẹp của cuộc sống bị vi phạm, để những cái chưa đúng chưa trúng có cơ hội len lỏi vào cuộc sống, định hình quy tắc ứng xử của xã hội… Chính những phẩm chất ấy đã định ra cho trí thức vai trò phản biện xã hội như một điều tất nhiên.

Trach nhiem xa hoi

Thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 6 tháng 8 năm 2008 Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa X về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, ngày 16  tháng 4  năm 2010, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 42-CT/TW/  về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Chỉ thị 42 khẳng định:

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam từ Trung ương đến tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã thể hiện được tính chất chính trị - xã hội, đại diện cho lực lượng trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng. Vai trò, vị trí và uy tín trong xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ngày càng được nâng cao.

Hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả trên các mặt, đặc biệt, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội ngày càng có vai trò quan trọng, phản ánh trung thực, khách quan ý kiến của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, đã có những đóng góp tích cực vào việc hoạch định đường lối đổi mới của Đảng và các dự án phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Như vậy, một trong những nhiệm vụ chủ yếu, quan trọng của Liên hiệp Hội Việt Nam nói chung, Liên hiệp Hội Đồng Tháp nói riêng là thực hiện chức năng tư vấn, phản biện, giám định xã hội (TVPBGĐXH) nhằm góp phần cung cấp thêm luận cứ khoa học cho việc hoạch định các chủ trương, chính sách, các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, khoa học, kỹ thuật và công nghệ.

Nhiệm vụ này đã được khẳng định trong Chỉ thị số 45-CT/TW, ngày 11/11/1998 và tiếp tục khẳng định trong Chỉ thị số 42-CT/TW, ngày 16//4/2010 của Bộ Chính trị. Chính phủ đã thể chế hóa việc thực hiện Chỉ thị số 45 của Bộ Chính trị bằng việc ban hành Quyết định số 22/2002/QĐ-TTg, ngày 30/1/2001 vàtiếp tục thể chế hóa Chỉ thị 42 bằng Quyết định số 14/2014/QĐ-TTg, ngày 14/2/2014 giao nhiệm vụ cho Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam từ Trung ương đến Liên hiệp hội các tỉnh, thành phố và các Hội ngành toàn quốc thực hiện nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội đối với các vấn đề về đường lối chủ trương chính sách và những chương trình, dự án về khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, về chính sách xây dựng, phát triển đội ngũ trí thức.

Với nhiệt tình hăng say, ý thức trách nhiệm, tinh thần khách quan khoa học, hoạt động TVPB&GĐXH của Liên hiệp hội Việt Nam phản ánh trung thực, khách quan ý kiến của đội ngũ trí thức đóng góp vào việc xây dựng chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật và thực hiện có hiệu quả các dự án quan trọng về kinh tế – xã hội của đất nước.Hoạt động này là kênh quan trọng, đáng tin cậy giúp các cơ quan Đảng và Nhà nước có được những thông tin phản ánh trung thực ý kiến của quần chúng nhân dân, dư luận xã hội.  Các kết quả của hoạt động TVPB&GĐXH của Liên hiệp hội Việt Nam được Đảng, Nhà nước và nhân dân đánh giá cao, góp phần thiết thực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời nâng cao vị thế và vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam.

Thời gian qua, hoạt động TVPB&GĐXH của Liên hiệp Hội Đồng Tháp đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận:

Thuận lợi

- Hành lang pháp lý tương đối đầy đủ: Thực hiện Quyết định số 22/2002/QĐ-TTg, ngày 30/1/2001 của Thủ tướng Chính phủ, ngày 15/7/2008 UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 735/QĐ-UBND.HC và thực hiện Quyết định số 14/2014/QĐ-TTg, ngày 14/2/2014 của Thủ tướng Chính phủ , ngày 2/11/2016, UBND Tỉnh đã ban hành Quyết định 1273/QĐ-UBND.HC Quy định hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội khoa học Kỹ thuật Tỉnh.

- Năng lực được nâng cao: Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức tập huấn, hướng dân chuyên môn; Liên hiệp Hội Đồng Tháp cố gắng học tập, tìm hiểu kinh nghiệm các nơi về nghiệp vụ tư vấn, phản biện, giám định xã hội.

           - Kinh phí hoạt động cơ bản đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ: Được UBND tỉnh cấp kinh phí hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Đồng thời, Liên hiệp Hội Việt Nam hỗ trợ kinh phí.

 Khó khăn

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, nhìn nhận thực tế quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội thấy còn không ít khó khăn, hạn chế, đó là:

Thứ nhất, mặc dù cơ chế chính sách, các văn bản hướng dẫn về hoạt động TVPBGĐXH  của Liên hiệp Hội đã khá đồng bộ. Xong do một số cơ quan, đơn vị còn chưa nhận thức đầy đủ về mục đích của hoạt động TVPBGĐXH là nhằm cung cấp cho các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức đặt yêu cầu tư vấn, phản biện và giám định xã hội có thêm cơ sở, luận cứ khoa học độc lập, khách quan trong việc đề xuất, xây dựng, thẩm định, phê duyệt để thực hiện có hiệu quả đối với các cơ chế, chính sách, các chương trình, đề án, dự án trong thực tiễn. Nên còn chưa chủ động phối hợp đề xuất, kiến nghị xem xét tư vấn, phản biện đối với các nhiệm vụ thuộc diện bắt buộc phải có ý kiến tư vấn, phản biện của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh.

Thứ hai, đội ngũ trí thức của tỉnh tuy số lượng và chất lượng đã được nâng lên, nhưng tập trung chủ yếu các lĩnh vực giáo dục đào tạo, Y tế (so với tổng số đội ngũ trí thức có trình độ từ cao đẳng, đại học trở lên), các lĩnh vực khác chiến tỉ lệ rất nhỏ, đa phần lại hoạt động chủ yếu trên các lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước. Bên cạnh đó, tỉnh còn thiếu các chuyên gia đầu ngành trên các lĩnh vực khoa học và kỹ thuật; một số các bộ khoa học có kinh nghiệm, từng kinh qua nhiều vị trí trong công tác, khi nghỉ hưu vì những lý do khác nhau nên họ chưa muốn tiếp tục làm việc. Dù cố gắng, song lĩnh vực này rất mới mẻ, khó khăn nên vừa làm, vừa rút kinh nghiệm; cán bộ Liên hiệp Hội rất ít, hạn chế về nghiệp vụ.

Thứ 3, Hội thành viên thuộc hệ thống Liên hiệp Hội còn mỏng; có ít các Hội tính chất của hội chuyên ngành về khoa học và kỹ thuật, một số sở, ngành còn chưa quan tâm chỉ đạo thành lập các hội chuyên ngành để tập hợp đội ngũ trí thức tham gia các nhiệm vụ TVPBGĐXH khi có yêu cầu.

Thứ 4, Các ủy viên Ban chấp hành Liên hiệp hội hoạt động chủ yếu là kiêm nhiệm, còn dành ít thời gian tham gia đề xuất triển khai các nhiệm vụ tư vấn, phản biện.

Kết quả đạt được

Lãnh đạo Liên hiệp Hội và các Hội thành viên tích cực tham gia làm thành viên các Hội đồng, Ban Chỉ đạo do Tỉnh ủy, UBND Tỉnh, UBMT Tổ quốc Tỉnh và các ngành tỉnh thành lập như: Hội đồng khoa học-công nghệ; Hội đồng Khoa giáo; Hội đồng xét sáng kiến; Ban nghiên cứu chính sách; Hội đồng Tư vấn pháp luật; Hội đồng các vấn đề văn hóa-xã hội; Hội đồng đặt tên công trình và đường phố; Hội đồng tuyển chọn thẩm phán Toà án nhân dân, kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân, Chấp hành viên; Hội đồng đánh giá tác động môi trường.

Liên hiệp Hội trực tiếp góp ý kiến hoặc làm đầu mối tổ chức cho trí thức đóng góp ý kiến dự thảo văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc và Đảng bộ tỉnh; các dự thảo Luật; các chương trình, dự án, đề án của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và các ngành trong tỉnh.

Liên hiệp Hội thực hiện tư vấn, phản biện các đề án mang tính tổng hợp do Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, UBND tỉnh phê duyệt như: Qui hoạch phát triển ngành thể dục thể thao tỉnh Đồng Tháp đến năm 2020; Dự án Khu Du lịch nghỉ dưỡng ven sông Tiền, phường 6, hành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp; Đề án Kế hoạch thực hiện chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp; Đề án Nâng cao năng lực chính quyền xã, phường, thị trấn giai đoạn 2013-2015 và định hướng đến năm 2020.

Liên hiệp Hội tổ chức một số Hội thảo tư vấn như: “Thực trạng và giải pháp phát triển lúa vụ 3 ở Đồng bằng sông Cửu Long”; “Liên kết 4 nhà trong thực hiện Đề án tái cơ cấu nông nghiệp của tỉnh Đồng Tháo”; Vài trò của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật góp phần xây dựng nông thôn mới; “Nâng cao hiệu quả ứng dụng các giải pháp đạt giải Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật vùng đồng bằng sông Cửu Long”; “Nâng cao năng lực hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đồng Tháp”

Ngoài ra, Các Hội thành viên của Liên hiệp Hội cũng đã tích cực tham gia góp ý, tư vấn, phản biện như: Hội Sử học góp ý việc mở rộng khu di tích Nguyễn Sinh Sắc, Xây dựng đền thờ và đúc tượng nhà nho yêu nước Nguyễn Quang Diêu, Tượng cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc; Hội Tin học phản biện Báo cáo kinh tế kỹ thuật  Xây dựng đường truyền dữ liệu tốc độ cao chuyên dùng cho hệ thống quản lý hành chánh Nhà nước tỉnh Đồng Tháp; Hội Sinh vật cảnh góp ý Đề án phát triển Làng hoa kiểng Sa Đéc đến năm 2020.

Những ý kiến góp ý, tư vấn, phản biện do Liên hiệp Hội và các Hội thành viên đã cung cấp thêm luận cứ cho lãnh đạo tỉnh đề ra các chủ trương, chính sách phù hợp và đúng đắn, được triển khai trong thực tế cuộc sống đạt hiệu quả thiết thực.

Phương hướng tới

Từ những những cơ sở khoa học và thực tiễn nêu trên, để hoạt động TVPBGĐXH của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tiếp tục được đẩy mạnh, tập hợp được đông đảo đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ đóng góp ý kiến tham mưu cho Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh có thêm căn cứ, cơ sở để xem xét quyết định các vấn đề quan trọng phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh, thiết nghĩ trước mắt nên tập trung triển khai những vấn đề chủ yếu sau:

Một là: Liên hiệp Hội phối hợp các cấp, các ngành làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến các văn bản quy định hiện hành của Nhà nước về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật, làm cho các tổ chức, cá nhân có liên quan thống nhất cao về mục đích, hiệu quả, sự cần thiết cần có tư vấn, phản biện đối với các chương trình, dự án trọng tâm, trọng điểm trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định;      

Hai là: Cơ quan Liên hiệp Hội thực hiện tốt công tác đoàn kết, tập hợp ngũ trí thức khoa học và công nghệ có kinh nghiệm chuyên môn và quản lý thuộc có các thành phần kinh tế, đang làm việc hoặc đã nghỉ hưu, có tâm huyết để khuyết khích tham gia tư vấn, phản biện và giám định xã hội.

Ba là: đẩy mạnh hoạt động phối hợp với Mặt trận tổ quốc, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Sở kế hoạch và Đầu tư, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Tài chính và các Sở, ngành liên quan đề xuất Ủy ban nhân dân Tỉnh giao Liên hiệp Hội TVPB&GĐXH các chương trình, dự án, đề án... nhằm nâng cao hiệu quả của các dự án, đề án, công trình trọng điểm của thành phố, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Tỉnh nhà.

Đề xuất, kiến nghị

- Liên hiệp Hội Việt Nam: Sớm hoàn thành cơ sở dữ liệu chuyên gia; Xây dựng các trung tâm có đủ năng lực mạnh ở 03 miền bắc, trung, nam; Tổ chức các lớp tập huấn về kỹ năng tư vấn, phản biện và giám định xã hội

- Liên hiệp Hội Việt Nam trực tiếp thực hiện tư vấn, phản biện và giám định xã hội những vấn đề mang tính vùng, tạo điều kiện cho Liên hiệp Hội trong vùng tham gia và nâng cao năng lực cán bộ.

ThS. Lê Minh Hùng

Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT Đồng Tháp

***

"Cần hiểu đúng về trí thức. Hiện nay, nhiều cấp, bộ, ngành khi nói đến trí thức là nói ngay đến chế độ đãi ngộ. Quan điểm này không hoàn toàn đúng. Điều vinh dự nhất của người trí thức chân chính là được nghe ý kiến, được góp ý kiến và được tạo điều kiện đóng góp cho xã hội. Tiền bạc, nhà cửa ai cũng cần nhưng đấy không phải là cái đầu tiên mà người trí thức mong muốn”.

(GS.TSKH Phạm Mạnh Hùng, nguyên phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, nguyên Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam)

 

“Lâu nay nhiều người nghĩ rằng phản biện là phản đối nên vẫn còn e ngại. Nhưng phải khẳng định rằng phản biện là nhằm mục đích làm cho sâu sắc vấn đề, chứ không phải là phản đối, là đối lập.

 

 

(PGS.TS Phạm Bích San, nguyên Phó Tổng thư ký, Giám đốc Văn phòng hỗ trợ tư vấn phản biện và giám định xã hội, thuộc Liên hiệp hội VN)



Vusta

 Vifotec

Logo Hoi thi STKT - web

Logo Cuoc thi 2017-web

Logo-bao-ve-nguoi-tieu-dung

Hội Bảo vệ Quyền lợi Người Tiêu dùng tỉnh Sóc Trăng