Nhà nông sáng tạo với sản phẩm “Máy xúc lúa đa năng”

Hiện nay, tại vùng trồng lúa của Đồng bằng sông Cửu Long, cụ thể là huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng, công việc thu gom lúa trên sân, đóng bao đối với các hộ nông dân sản xuất nhỏ chủ yếu bằng lao động thủ công. Công việc thu gom lúa như vậy tốn nhiều lao động, mất thời gian, năng suất không cao, rủi ro cao khi gặp trời mưa bất trợt. Nhận thấy nhu cầu của bà con nông dân, ông Quách Văn Hôm, ngụ tại thị trấn Phú Lộc, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng đã chế tạo thành công Máy xúc lúa đa năng không những vận hành hiệu quả mà sản phẩm còn đạt giải thưởng sáng tạo kỹ thuật cấp tỉnh và cấp quốc gia.

May-lxuc-lua-da-nang-2

 

Nhận thấy máy xúc lúa của ông Trần Văn Bê sử dụng cơ cấu gàu xúc được dẫn động bằng động cơ truyền chuyển động qua bộ truyền động đai, các gàu xúc được bố trí cách đều nhau theo kiểu băng chuyền. Tuy nhiên, các gàu xúc lúa này có nhược điểm: kết cấu cồng kềnh, gàu xúc không tiếp xúc sát mặt sân nên khó xúc được hết lượng lúa, tốc độ xúc lúa chậm. Máy hút lúa của ông Võ Văn Vô Ngại sử dụng nguyên lý khí động học, lực hút được tạo ra từ quạt hút. Tuy nhiên, giá thành sản xuất máy khá cao, khoảng 250 triệu đồng/máy, trọng lượng máy khá nặng, vận chuyển khó khăn, không phù hợp với quy mô sản xuất lúa nhỏ lẻ của người nông dân.

Xuất phát từ thực tế nêu trên, sau nhiều năm nghiên cứu, thử nghiệm, ông Hôm đã chế tạo máy xúc lúa động cơ 6,5HP khắc phục được các nhược điểm nêu trên. Năm 2015, máy xúc lúa này đã vinh dự được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp bằng sáng chế.

Tuy vậy, trong quá trình sử dụng, ông nhận thấy cần cải tiến thêm ở một số bộ phận của máy để máy hoạt động hiệu quả hơn, cụ thể nâng công suất động cơ lên 8HP, tăng chiều rộng của máng xúc lúa để thu gom lúa trong phạm vi lớn hơn, bổ sung thêm chức năng chạy tự động, hộp số được thiết kế với 2 số tiến và 2 số lùi, lắp... Đặc biệt, máy không chỉ xúc từ đống lúa to mà còn có khả năng xúc lúa lan trên sân hoặc xúc lúa trên sàn lò sấy. Chính vì vậy, ông gọi đây là chiếc máy xúc lúa đa năng.

May-lxuc-lua-da-nang

Thân máy được thiết kế nhỏ gọn (ngang 0,35 m, dài 1,35 m, cao 1,55 m), trọng lượng khoảng 170 kg, dễ cơ động thu gom lúa nhanh, chi phí đầu tư ban đầu thấp, phù hợp với nhu cầu của các hộ nông dân sản xuất lúa từ quy mô nhỏ lẻ đến các doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn. Máy có thể hoạt động liên tục cả ngày với công suất khoảng 8 - 10 tấn/giờ, thay thế sức lao động của hàng chục nhân công, mức tiêu hao nhiên liệu là 1 lít xăng/giờ.

Nguyên lý hoạt động của máy như sau: Khi động cơ (15) quay sẽ truyền động làm quay bộ phận cào lúa (4), trục vít tải xoắn thứ nhất (6) và trục vít tải xoắn thứ hai (9). Máy có thể di chuyển về phía trước hoặc lùi về phía sau nhờ bộ phận ly hợp hoặc các bộ phận thay đổi chiều quay. Người vận hành máy chỉ mắc bao vào thanh treo (12) rồi cho máy chuyển động vào vùng cần xúc lúa.

Khi máy hoạt động, máng xúc lúa (3) ở khoang thứ nhất tiếp nhận lúa, trục vít tải xoắn đùn lúa từ hai bên vào giữa, tạo điều kiện cho cánh quạt đưa lúa vào khoang thứ hai. Cũng giống như khoang thứ nhất, khoang thứ hai được thiết kế song song mặt đất, bên trong cũng có hệ thống vít tải xoắn và cánh quạt vận chuyển lúa vào bộ phận tiếp theo, tuy nhiên khoang thứ hai được đặt cao hơn khoang thứ nhất.

Riêng khoang thứ ba được thiết kế vuông góc mặt đất, sau khi lúa vào khoang thứ ba sẽ được hệ thống vít tải xoắn (9) vận chuyển lên trên và đi vào khoang xả lúa (10) và rơi vào bao qua cửa xả lúa (11) đang ở trạng thái mở. Trọng lượng bao tăng dần theo lượng lúa chảy xuống, các thanh treo (12) bắt đầu bị bao kéo xuống từ từ cho đến khi bao này chạm vào bệ đỡ của thân máy (1.1).

Cửa xả lúa được thiết kế hai cửa ra nằm hai hướng đối diện và hoạt động luân phiên nhau, khi kéo cần gạt đóng cửa xả này, đồng nghĩa là mở cửa xả kia. Như vậy, lúa sẽ được chảy liên tục vào bao.

Ngoài ra, máy còn được trang bị thêm hệ thống hút bụi trước khi lúa vào bao, bụi được đưa vào ngăn chứa riêng, không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe người sử dụng; chức năng rung lắc trong quá trình tiếp nhận lúa giúp lúa trong bao được nén chặt hơn.

Tình hình sản xuất

Với niềm đam mê sáng tạo và không ngừng cải tiến các thiết bị nông nghiệp nói chung và máy xúc lúa nói riêng, ông đã được bà con và chính quyền địa phương đánh giá cao, sử dụng và giới thiệu cho bà con gần xa. Đến nay, ông đã cung cấp khoảng trên 20 máy xúc lúa cho bà con nông dân tỉnh nhà và một số tỉnh lân cận như Bạc Liêu, Cà Mau, An Giang, Tiền Giang, Trà Vinh,... Ngoài ra còn có một số tỉnh thành xa xôi như Buôn Ma Thuột, Bình Thuận, Tây Ninh, Đồng Nai và TP. Hồ Chí Minh.

Kết quả ứng dụng

Sản phẩm này nhằm hướng đến cơ khí hóa trong sản xuất nông nghiệp, giúp cải thiện đáng kể về năng suất lao động, giảm chi phí, nâng cao thu nhập cho bà con nông dân.

Với chi phí đầu tư một máy khoảng 40 triệu đồng, có thể sử dụng lâu dài, năng suất làm việc gấp hàng chục nhân công lao động. Không những thế, máy xúc lúa này rất cơ động, có thể hoạt động khi lúa đang phơi trên sân, không cần thiết gom thành đống hoặc đối với lúa được sấy bằng lò, có thể đưa máy lên sàn của buồng sấy để xúc trực tiếp, rất hiệu quả.

Với giải pháp cải tiến này, năm 2017, ông đạt giải Nhất Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Sóc Trăng và được UBND tỉnh Sóc Trăng tặng Bằng khen (tại Quyết định số 108/QĐ-UBND ngày 16/01/2018). Sau đó, sản phẩm của ông Hôm được Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất UBND tỉnh giởi thiệu tham gia và được bầu chọn là một trong 73 sản phẩm trong Sách Vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2018.

Minh Thành

Sách vàng Sáng tạo Việt Nam do Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và các bộ, ngành, một số tổ chức thành viên Mặt trận tổ chức tuyển chọn, công bố từ năm 2016. Nhằm mục đích tôn vinh, cổ vũ các tổ chức và cá nhân có nhiều đóng góp thiết thực, hiệu quả trong hoạt động khoa học, công nghệ; công bố rộng rãi các công trình sáng tạo khoa học, công nghệ để mọi người dân, mọi cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp biết và thi đua hưởng ứng các hoạt động sáng tạo, đưa ra sáng kiến, tham gia nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ ở mọi lĩnh vực, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và hội nhập quốc tế thắng lợi; khẳng định năng lực sáng tạo mạnh mẽ của người Việt Nam ở trong nước và ở nước ngoài trong  sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2018 tập trung tuyển chọn và công bố các công trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ trên lĩnh vực khoa học tự nhiên và khoa học ứng dụng đã có đóng góp quan trọng cho nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 

Với ý nghĩa thiết thực chào mừng kỷ niệm 73 năm Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2018), đẩy mạnh Phong trào thi đua “Đoàn kết sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, hội nhập quốc tế”, Ban Chỉ đạo tuyển chọn, biên tập, công bố và phát hành Sách vàng Sáng tạo Việt Nam quyết định lựa chọn 73 công trình sáng tạo khoa học, công nghệ được Hội đồng Tuyển chọn tuyển chọn từ 147 công trình do các bộ, ban, ngành, các tổ chức thành viên của Mặt trận ở Trung ương; các tỉnh, thành phố giới thiệu để công bố trong Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2018.



Vusta

 Vifotec

Logo Hoi thi STKT - web

Logo Cuoc thi 2017-web

Logo-bao-ve-nguoi-tieu-dung

Hội Bảo vệ Quyền lợi Người Tiêu dùng tỉnh Sóc Trăng