Sợ rằng nhiều loài thủy sản sẽ chỉ còn trong ký ức

Tình trạng khai thác thủy hải sản ngày càng gia tăng cộng với ô nhiễm nguồn nước và biến đổi khí hậu nên nhiều loài thủy hải sản đang có nguy cơ cạn kiệt. Trên thực tế, nhiều quy định tại Luật Thủy sản 2017 vẫn chưa được thực hiện nghiêm túc.

Sự cạn kiệt nguồn lợi thủy hải sản đã đến mức báo động đỏ. Ảnh minh họa Uyên Viễn

Mới đây, ngày 16/5/2019, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 42/2019/NĐ-CP (thay thế Nghị định số 103/2013/NĐ-CP) sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 5-7-2019, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, trong đó có một số điều khoản như: vi phạm quy định về bảo vệ môi trường sống của các loài thủy sản (điều 6) bị phạt tiền đến 200 triệu đồng; vi phạm khu vực cấm khai thác thủy sản (điều 7) bị phạt đến 50 triệu đồng; vi phạm về quản lý các loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm (điều 8) bị phạt đến 100 triệu đồng, vi phạm về quản lý khu bảo tồn biển (điều 9) bị phạt đến 200 triệu đồng... Tuy nhiên, việc thực hiện các quy định hiệu quả đến đâu cũng còn là vấn đề.

Lâu nay, một số địa phương đã ra quy định cấm đối với những hình thức khai thác mang tính tận diệt (như dùng thuốc nổ, thuốc cá, xuyệt điện hay sử dụng các ngư cụ không phù hợp), cũng đã có các hình thức xử lý vi phạm nhưng có thể nói chưa thể ngăn chặn triệt để.

Tại TPHCM, từ năm 2018, huyện Cần Giờ đã được yêu cầu phải có biện pháp tuyên truyền, vận động người dân hạn chế khai thác thủy hải sản gần bờ. Tuy nhiên, công tác giám sát và xử lý như thế nào thì chưa được đề cập rõ và do đó, hiệu quả của biện pháp này còn bỏ ngỏ.

Được biết, Tổng cục Thủy sản cũng đã có phương án về “cấm biển”, trong đó cấm, hạn chế khai thác hải sản tại khoảng 20 khu vực biển ven bờ. Một số phương thức khai thác cụ thể cũng bị cấm ở các vùng cửa sông, cửa biển, bãi sinh sản, khu ương nuôi và các khu bảo tồn biển, vùng ven bờ, vùng lộng.

Ngoài ra, còn có 20 khu vực cấm, hạn chế khai thác có thời hạn ở vùng ven bờ, đó là những khu vực mà các loài thủy sản tập trung sinh sản hay thủy sản non tập trung sinh sống. Thời gian cấm, hạn chế khai thác tại vùng biển ven bờ đối với khu vực vịnh Bắc bộ là từ tháng 4-6; khu vực miền Trung và phía Nam từ tháng 5-7... Đây là quy định rất cần thiết nhưng vẫn chưa được ban hành.

Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng và các địa phương, tùy theo điều kiện cụ thể của mình, cần sớm có những biện pháp phù hợp, nôm na là “cấm biển”, “cấm sông”..., để các loài sinh vật có điều kiện tái sinh. Và xin đề xuất một số giải pháp chung trước khi quá muộn:

Thứ nhất, khảo sát và cập nhật danh sách những khu vực và loại thủy hải sản cần bảo tồn, cần hạn chế khai thác trong những khoảng thời gian cụ thể;

Thứ hai, từng bước thực hiện biện pháp hạn chế khai thác ở từng khu vực và có tổ chức giám sát chặt chẽ; xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân vi phạm’

Thứ ba, thực hiện đồng bộ các biện pháp tuyên truyền, vận động người dân hạn chế đánh bắt và có giải pháp hỗ trợ những người đánh bắt quy mô nhỏ chuyển đổi công việc, nghề nghiệp khác;

Thứ tư, quy hoạch một cách khoa học hoạt động nuôi trồng, nhân giống, phát triển các giống, loài có giá trị kinh tế cao, có tác động tích cực đến môi sinh, môi trường, có nguy cơ tuyệt chủng;

Thứ năm, không ngừng rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật quy định thành các điều luật chi tiết, cụ thể điều chỉnh hoạt động khai thác, đánh bắt, trong đó cần quy định cụ thể các biện pháp tái tạo nguồn lợi thủy sản và các hình thức chế tài có giá trị thực hiện trên thực tế đối với hành vi vi phạm.

Sự cạn kiệt nguồn lợi thủy hải sản đã đến mức báo động đỏ. Nếu không sớm thực hiện các biện pháp hạn chế và tái sinh thì e rằng sẽ không bao lâu nữa, nhiều loài sẽ chỉ còn... trong ký ức. Những tác hại tiêu cực đến môi trường tự nhiên cũng như cơ cấu kinh tế và chế độ dinh dưỡng của người dân cũng thật khó lường...

Trúc Giang/TBKTSG 



Vusta

 Vifotec

Logo Hoi thi STKT - web

Logo Cuoc thi 2017-web

Logo-bao-ve-nguoi-tieu-dung

Hội Bảo vệ Quyền lợi Người Tiêu dùng tỉnh Sóc Trăng